Schermtijd moet omlaag: Waarom jongeren sociale media zat zijn en kiezen voor diepgang
De tijd van urenlang gedachteloos swipen en scrollen op de smartphone lijkt zijn langste tijd te hebben gehad. Maar liefst 56 procent van de Nederlandse jongvolwassenen geeft aan bewuster met media te willen omgaan en de schermtijd drastisch te willen verminderen. Een gebrek aan focus, angst voor verslaving en zorgen over manipulatieve algoritmes zorgen voor een flinke digitale vermoeidheid. Ook in onze regio is deze trend steeds vaker zichtbaar op scholen en sportclubs, waar jongeren bewust hun telefoon vaker aan de kant leggen voor meer rust.
Dit blijkt uit het grootschalige nieuwe onderzoek ‘De MediaCocktail van Nederland’, uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van de Magazine Media Associatie (MMA) en NDP Nieuwsmedia. Voor het onderzoek werden circa 2.000 mediamomenten geanalyseerd via interviews en dagboeken.
De hoge prijs van continu online zijn
Hoewel platforms zoals TikTok, Snapchat en Instagram nog altijd een grote rol spelen in het dagelijks leven voor contact en tijdverdrijf, is de keerzijde pijnlijk voelbaar geworden. Jongeren ervaren een constante druk en merken dat het online zijn ten koste gaat van hun concentratievermogen. Daarnaast groeit het wantrouwen tegenover de tech-reuzen achter de apps; privacyzorgen en de angst om via tracking en data-algoritmes gemanipuleerd te worden, wegen steeds zwaarder mee.
Ook de overgang naar een nieuwe levensfase speelt een rol. Naarmate jongeren gaan studeren of werken, verschuiven de prioriteiten en neemt de behoefte aan mentale rust toe. Apps als TikTok verliezen dan snel hun aantrekkingskracht. “Mijn leven is simpelweg drukker dan vijf jaar geleden. Ik wil niet dat sociale media mijn leven te veel beheersen”, zo vat een van de ondervraagden de trend bondig samen.
Bron: “De MediaCocktail van Nederland”, Ipsos I&O 2026
Herwaardering voor papier en audio
Nu sociale media worstelen met hun imago, is er een opvallende tegenbeweging zichtbaar: de herwaardering van traditionele en rustigere media. Magazines en dagbladen worden weer met veel meer aandacht gelezen. Jongeren associëren deze media met betrouwbaarheid, kwaliteit en focus. Ook podcasts en streamingdiensten hebben een vaste plek veroverd, puur omdat ze de diepgang en ontspanning bieden die op sociale media vaak ontbreekt.
Behoefte aan een betrouwbare gids
De moderne mediagebruiker verzand naar eigen zeggen in een overvloed aan informatie en vindt het lastig om online de juiste, betrouwbare feiten te filteren. Hier ligt volgens de onderzoekers een grote kans voor professionele redacties en mediamakers. Door te investeren in transparantie en goed geselecteerde, betekenisvolle content, kunnen zij fungeren als de betrouwbare gids waar de jonge consument nu zo naar snakt. De toekomst van media ligt dan ook niet in nóg meer scrollen, maar in kwaliteit en relevantie.
